OFFB
Blog xe hơi, đánh giá xe ô tô, chia sẻ kiến thức về xe ô tô

Sau bùng phát cho vay để mua ô tô, ngân hàng kêu khổ vì nợ quá hạn

Thu nhập bình quân tăng liên tục trong 5 năm đã khiến ô tô dần trở thành phương tiện được khá nhiều người ưa chuộng, có mong muốn tìm kiếm một phương tiện an toàn di chuyển cho gia đình, cá nhân. Tuy nhiên không phải ai cũng có đủ một khoản tiền lớn để mua xe ngay lập tức, do đó các ngân hàng đã tạo nên các gói cho vay ô tô vô cùng ưu đãi.

Thị trường hấp dẫn sau thời gian bùng phát đã phát sinh nhiều vấn đề, nhiều ngân hàng than khổ vì tình trạng nợ quá hạn và rắc rối kéo theo sau đó.

Nhu cầu tăng mạnh

Theo số liệu từ VAMA (Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam) thì năm 2018, tổng lượng xe ô tô cá nhân bán ra toàn thị trường đạt gần 270.000 chiếc, tăng rất mạnh so với năm 2017. Quý I/2019, tiêu thụ của toàn ngành ô tô đạt 73.297 xe, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2018. Điều này cho thấy nhu cầu ô tô tăng mạnh.

Một trong những đặc điểm nổi bật ở thị trường Việt Nam là đại đa số người dân có thu nhập ở mức trung bình thấp. Mặc dù có sự tăng trưởng về thu nhập bình quân đầu người trong những năm gần đây, thế nhưng việc “xuống tiền” để tậu ngay một chiếc xế không phải ai cũng có điều kiện, thậm chí với người có thu nhập khá.

Lý do lớn nhất vì xe ô tô cho đến thời điểm hiện tại vẫn là một sản phẩm liệt vào hàng xa xỉ do đó bị đánh thuế khá cao. Giá thành ô tô tại Việt Nam cao gấp 3 lần so với những quốc gia khác. Điều này đã tạo nên một nhu cầu thị trường rộng lớn về việc cho vay để mua ô tô. Sự bùng phát của taxi công nghệ cũng là một trong những lý do của việc thúc đẩy nhu cầu này.

Tiềm năng nhưng chưa chắc béo bở, nhiều vần đề rắc rối

Theo báo cáo của Công ty chứng khoán Bản Việt (VCSC), cho vay ôtô hiện do 5 ngân hàng giữ thị phần lớn nhất là VIB, Shinhan Bank, Techcombank, VPBank và TPBank. Tuy nhiên, sau thời gian phình to về quy mô dư nợ cho vay, phân khúc này bắt đầu bộc lộ nhiều vấn đề, đặc biệt ở khâu xử lý nợ quá hạn.

Vấn đề phổ biến chính là việc chủ nhân chiếc xe tự ý cầm cố mà không hỏi qua ý kiến ngân hàng dù trong điều khoản trong hợp đồng thế chấp ôtô hiện nay có ghi.

Những trường hợp này cũng chỉ phát hiện khi khoản vay quá hạn, bị chuyển nhóm nợ, phía ngân hàng muốn xử lý tài sản đảm bảo vô cùng phức tạp.

Do ngân hàng chỉ cầm giấy tờ chứ không sở hữu tài sản do đó khiến việc xử lý khoản vay gặp rất nhiều khó khăn, thường phải có sự phối hợp giữa các bên. Giải pháp sau cùng nếu không thể đạt được thỏa thuận chung sẽ phải khởi kiện ra tòa nhưng thực tế quá trình này thường diễn ra trong thời gian dài, gây thiệt hại cho cả đôi bên.

Lợi nhuận thấp, không hấp dẫn như dự đoán

Bùng phát mạnh, cạnh tranh cao giữa các ngân hàng đã khiến cho các ngân hàng đua nhau hạ lãi suất, tăng tỷ lệ giải ngân trên giá trị xe, giảm thời gian thẩm định, kéo theo nhiều hệ lụy sau đó. B

Bên cạnh đó các ngân hàng thường cũng phải chi thêm hoa hồng cho các đại lý hay showroom bán xe 0,7-1% để giữ mối, trong khi lãi suất cho vay không vượt qua so với mặt bằng chung 7-9% cho năm đầu tiên và khoảng 11-13% cho những năm tiếp theo.

Lãi  thấp nhưng phải bù cả phần hoa hồng cho đối tác trong khi rủi ro cao là điều mà các ngân hàng đang gặp phải với mảng cho vay ôtô.

Một câu hỏi đặt ra đó là với những rủi ro cao thế tại sao các ngân hàng vẫn đẩy mạnh mảng sản phẩm này?

Xét ở góc độ nào đó dù không mang lại lợi nhuận đột biến nhưng nó vẫn là một kênh để phát sinh lãi, tăng nợ vay thay vì để dòng tiền nằm im trong ngân hàng.